axıtmaq

f.
1. Axmasına səbəb olmaq. Suyu axıtmaq. Südü axıtmaq. Qan axıtmaq (adam öldürmək, ya yaralamaq). – Göztək bulaqlardan, buztək suları; Axıdıb çaylara qatar o dağlar. H. K. S..
2. Tökmək. Ey Füzuli, axıdıb seyli-sirişk ağlıyalı; Eşq əhlinə fəğan etməyi qanun etdin. F.. Axıtdım alnımın inci tərini; Yanmadım ömrümün iki ilinə. S. V.. Göz yaşı, yaxud gözlərinin yaşını axıtmaq – ağlamaq. Lotular oturub bir qədər mərhumu yalanbaşdan yad edib, göz yaşı axıtdılar. «Aşıq Qərib». Şahməmməd adı eşidəndə pişxidmətin rəngi saraldı. Gözlərinin yaşını axıdaraq səcdəyə düşdü. Ç..
3. məc. Çoxlu miqdarda və ardı-arası kəsilmədən göndərmək, yollamaq. Hər beşdə, üçdə etdi, hər səmtə bir səyahət; Hər bir səyahətində, seltək axıtdı sərvət. M. Ə. S.. <Uluca:> Başlayır kinə, çökür şən-şövkət; Axıdır Ruma xəzinə, sərvət. A. Ş..
4. Axar su ilə göndərmək. Çayla ağac axıtmaq.
5. məc. Süzmək, baxmaq. <Qazı> bir qədər qabağa gəlib qoşa ovcunu tutub qabağa və gözlərini yuxarı axıdıb. . C. M..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • axıdılmaq — «Axıtmaq»dan məch …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • axıtma — «Axıtmaq»dan f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • qan — is. 1. Orqanizmin damarlarında dövr edib, onun bütün hüceyrələrinin qidalanmasını və maddələrin mübadiləsini təmin edən qırmızı maye. Sadıq kişi əllərinin qanını arxda yuyub üz qoydu həyətdən çıxmağa. C. M.. . . Çox qan itirməsinə baxmayaraq,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • ağız — 1. is. 1. İnsan və heyvanların üzlərinin alt tərəfində, alt və üst çənələri arasında yerləşən, yeyib içməyə və səs çıxarmağa məxsus üzv. Ağzını yaxalamaq. Ağzı ilə nəfəs almaq. Ağzı acı dadmaq. Dişsiz ağız. Ağız boşluğu. Ağız suyu – insan və… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • göz — is. 1. İnsan və heyvanda görmə orqanı. Qara gözlər. Ala gözlər. İri göz. – Xumar xumar baxmaq göz qaydasıdır; Lalə tək qızarmaq üz qaydasıdır. M. P. V.. Arvad . . yaşarmış gözlərini silib ərinin qabağında döyükə döyükə qaldı. S. Rəh.. Göz ağı… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • düdüx’ — (Ağdaş, Gəncə, Kürdəmir, Mingəçevir, Şəki) 1. beşikdən körpənin sidiyini axıtmaq üçün qarğı (Ağdam, Gəncə, Şəki). – Balaçıya bir düdüy aldım (Gəncə) 2. nehrənin deşiyinə taxılan kiçik qarğı (Ağdam, Kürdəmir, Mingəçevir, Şəki). – Düdüyü bas… …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • mağallax — I (Qəbələ) suyu çəltik zəmisindən kənara axıtmaq üçün arx. – Nəcməddin baba öz zəmisinnən Feyzulla babanın zəmisinə mağallaxnan su verir II (Ağdaş, Gəncə, Qazax) dəyirman daşını bir yerdən başqa yerə aparmaq üçün girdə ağac parçası. – Mağallağı… …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • şirran — I (Culfa, Şərur) damda yığılan suyu axıtmaq üçün nov, novça. – Yağış suyu şırrannan axır (Şərur); – Əvin şırranına bax, hava dolub, bəlkə yağış yağar (Culfa) II (Füzuli, Şuşa) şəlalə. – Uşaxlar şirranın altında çimir (Füzuli); – Fındıxlı göldən… …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • ağlamaq — f. 1 Şiddətli ağrı, ruhi sarsıntı və ya başqa bir ağır təəssürat nəticəsində göz yaşı axıtmaq. Sevincdən ağlamaq. Sancıdan ağlamaq. Uşaq ağlayır. – Gözüm yaşı qəmimdən ağlamaqdan döndü dəryaya; Məni axır həlak eylər bu çeşmi xunfəşan sənsiz. S. Ə …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • arx — is. Tarlaya, bostana və s. yə su axıtmaq üçün açılan yol. Arxlar axır çay olur. – Yolun iki yanı ilə axan balaca arxlar axşamdan donmuşdu. M. Hüs.. ◊ Arxa bir də su gələr – «ümidini kəsmə» mənasında məsəl. Sirişki çeşm töküb ağla yar üçün,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.